Anal Fissürler (Makat Çatlakları)

Anal fissür yani makat çatlakları anüs astarında meydana gelen yırtıkları ifade eder. Anal fissürlerin en yaygın nedenleri kabızlık, aşırı ıkınma, fazla dışkılama olarak sıralanabilir. Anüsün girişini kaplayan deride meydana gelen küçük yırtıklardan dolayı kanama görülebilir. Çoğu zaman sert dışkılamanın yani kabızlığın neticesinde meydana gelen anal fissür, tuvalet sonrası ağrı, anüs çevresinde çatlak ve makattan kan gelmesi gibi durumlarla karakterizedir. Uzun süreli ishal ve kabızlık nedeniyle oluşan makat çatlaklarının tedavisine dair merak edilenleri Adana’da hastalarına hizmet veren Op. Dr. İbrahim Çolhan Anlattı.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nedir?

Makat çatlağı uzun süreler boyunca devam eden kabızlık sorunundan veya aşırı ıkınmadan dolayı anüsü kaplayan ince dokudaki yırtıklarla ortaya çıkar. Makat bölgesindeki bu çatlaklar genellikle makatın en zayıf noktası olan anodermde meydana gelir. Anal fissür meydana geldiği zaman vücudun her yerinde olduğu gibi burada da iyileşme mekanizması devreye girer. Hücreler kendilerini yenileme ve onarma sürecindeyken tekrar dışkılama olması yaranın tekrar açılmasına yol açabilmektedir.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Neden Olur?

Anal fissürün başlıca nedeni uzun süreli kabızlık şikayetidir. Fakat uzun süre gebelik, bağırsak hastalıkları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, ishal veya vücudun susuz kalması da anal fissürle sonuçlanabilmektedir.

Makat çatlağının nedenlerini sıralamamız gerekirse:

• Büyük ve sert dışkılama
• Kronikleşen kabızlık sorunu
• İshal
• Hamilelik ve doğum
• İnflamatuar bağırsak rahatsızlıkları
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar
• Anal kanalda gerilimin artması ve yırtılmaya karşı hassas hale gelmesi

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Belirtileri Nelerdir?

Anal fissür vakalarında en yaygın görülen şikayet tuvalet sonrasında makat bölgesinde ağrı hissedilmesidir. Bunun yanı sıra makat bölgesinde çatlak görünümü, kaşıntı ve kan gelmesi de anal fissür belirtisi olarak değerlendirilir.

Makat çatlağı belirtilerini maddeler halinde sıralamamız gerekirse:

• Tuvalet sırasında cam kesiğini andıran ağrı hissetmek
• Yaranın yeniden açılmasından dolayı bölgede kanama görülmesi
• Makat çevresinde çatlakların görülmesi
• Anal fissürün yanında yumru görülmesi
• Yırtılan bölgenin tahriş olması
• Kaşıntı
• Dışkılama güçlüğü

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nasıl Teşhis Edilir?

Anal fissür problemi yaşan kişilerin dile getirdiği şikayetlerin ardından doktor kapsamlı bir fiziksel muayene gerçekleştirir ve makat çatlağı tanısı koyabilir. 40 yaş üzeri bireylerde diğer hastalık ihtimallerinin elenmesi için rektosigmoideskopi ve kolonoskopi tetkiklerinden faydalanılabilir.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Muayenesi Nasıl Yapılır?

Anal fissür muayenesinde hasta dizlerinin üzerinde eğilir ve doktor anal bölgeyi kontrol eder. Sorunlu deriyi inceleyerek anal fissür tanısı koyabilir.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Nasıl Tedavi Edilir?

Makat çatlağının tedavisinde hem cerrahi hem de cerrahi olmayan prosedürler kullanılmakla beraber kesin tedavi yöntemi cerrahi müdahaledir. Anal fissür tedavisi şu şekilde uygulanır:

Öncelikle hastaya gaita yumuşatıcı ve sıcak su oturma banyosu önerilir. Bu önlemler hastanın geçici veya kimi zaman kalıcı şekilde rahatlamasını sağlar.

Eğer bu uygulamalarla tedavi sağlanamazsa lokal kortizonlu krem uygulamaları ile sonuç aranır.

Sonrasında eğer hala hastanın şikayetleri sürüyorsa makat bölgesindeki kasları gevşetmek amacıyla ilaç tedavisi uygulanır. Bölgedeki düz kasların gevşemesi hastayı rahatlatır. Ancak bu ilaçlar baş ağrısı gibi bir yan etkiye sahiptir. Bu nedenle bu ilaçlar uzun süre kullanım için uygun değildir.

Makat çatlağı tedavisinde bölgedeki kaslara botoks enjeksiyonu uygulanabilir. Ancak bu tedavi şikayetleri giderse bile altı ila sekiz ayda bir olacak şekilde tekrarlanması gerekir.

En etkili ve kesin tedavi için cerrahi müdahaleye başvurulur. Bu prosedürde çatlağın büyüklüğü kadar bağırsağın düz kasının kesilmesi gerekir. Bu hastaların yüzde 97’lik bölümünde tedavi sağlanmış olur. Makat çatlağının cerrahi tedavisi lateral internal sfinkteretomi olarak adlandırılır.

Anal Fissür (Makat Çatlağı) Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Anal fissür vakalarının cerrahi tedavisi şu şekilde uygulanır:

• İlk olarak ameliyata alınacak hastanın operasyondan altı ila sekiz saat öncesinde yemek yemeyi bırakması gerekir.
• Anestezi doktorunun yaptığı tetkiklerin ardından hastaya uygulanacak anestezi yöntemine karar verilir. Operasyon, genel anestezi veya spinal anestezi etkisi altında gerçekleştirilebilir.
• Ameliyatta makatın kenarından yaklaşık bir buçuk cm boyutunda bir minimal kesi açılır. Ardından bağırsağın çatlağa yol açan bölümü 10 ila 15 mm boyutunda kesilir. Açılan yaraya dikiş atılıp atılmayacağına duruma göre karar verilir.
• Anal fissür ameliyatı on ila yirmi dakika içerisinde tamamlanabilmektedir.
• Operasyondan sonraki 4 ila 6 saat içerisinde hasta ayağa kalkabilir. Hastalar ameliyattan sonra normal beslenmelerine devam edebilirler. Hastaya sıcak su oturma banyosunu nasıl yapacağı öğretilir. Ameliyatın ardından hastalar ciddi ağrı şikayetleri yaşamazlar. Hastanın yaşadığı ağrılar minimal düzeyde olsa da nadiren şiddetli ağrılar görülebilir. Bu gibi hallerde cerrahi bölgenin yeniden muayene edilmesi gerekebilir.
• Makat çatlağı ameliyatlarının ardından ilerleyen süreçte yara bölgesinde fistül veya apse oluşabilir. Fakat belirtmemiz gerekir ki bu son derece nadir görülen bir komplikasyondur.
• Ameliyattan sonra hastalar genellikle aynı gün içerisinde hastaneden taburcu edilebilir.
• Operasyondan yaklaşık iki ila üç gün sonra hasta işine ve normal günlük yaşantısına geri dönebilir.
• Fakat hastaların on beş gün kadar oturma banyosunu sürdürmesi gerekir.